მოგების გადასახადის ჩათვლა
თუ რეზიდენტი საწარმო დივიდენდს გაანაწილებს 2008 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგებიდან, მას უფლება აქვს, ჩაითვალოს ამ პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა, მაგრამ არაუმეტეს განაწილებული მოგების მიხედვით გადასახდელი თანხისა. ჩასათვლელი თანხა გამოიანგარიშება ფორმულით − A×B / (C-D), სადაც: A არის დივიდენდის სახით გასანაწილებელი თანხის ოდენობა; B არის 2008 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა; C არის 2008 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ოდენობა; D არის 2008 წლის 1 იანვრიდან 2017 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ხარჯზე დივიდენდის სანაცვლოდ საწარმოს მიერ პარტნიორისთვის გადაცემული ამ საწარმოს აქციების/წილის ღირებულება.
საწარმო, რომელიც მოგების გადასახადით მოგების განაწილებისას იბეგრება, უფლებამოსილია გაცემული დივიდენდის მიხედვით მოგების გადასახადის გადახდისას შესაბამისი საგადასახადო პერიოდისათვის ჩაითვალოს საქართველოს ფარგლების გარეთ გადახდილი მოგების გადასახადი იმ შემოსავალზე, რომელიც მიღებული არ არის საქართველოში არსებული წყაროდან. ჩათვლილი თანხების ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს გადასახადების იმ თანხების ოდენობას, რომლებიც ამ მოგებაზე საქართველოში იქნებოდა დარიცხული საქართველოში არსებული წესითა და განაკვეთებით.პირი უფლებამოსილია ჩაითვალოს და დადგენილი წესით დაიბრუნოს ადრე გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა თუ:შეძენილი სასესხო ფასიანი ქაღალდის, კაპიტალში მონაწილეობის უფლების (აქციის/წილის) ან მოთხოვნის მიწოდების შედეგად განხორციელდა ანაზღაურება (თანხის ფაქტობრივად მიღება);მოხდა გაცემული სესხის/გადახდილი ავანსის თანხის დაბრუნება ან გადახდილი ავანსის სანაცვლოდ საქონლის/მომსახურების მიღება;გაუქმდა სესხის საბანკო ანგარიშზე განთავსებული ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა.თუ საწარმო, რომელმაც დაკარგა საბანკო დაწესებულების, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის, სესხის გამცემი სუბიექტის სტატუსი, სტატუსის დაკარგვის შემდგომ საანგარიშო პერიოდებში გაანაწილებს დივიდენდს 2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის დაკარგვამდე იმ საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგებიდან, როდესაც პირი მოგების გადასახადით იბეგრებოდა ე.წ კლასიკური რეჟიმით, მას უფლება აქვს, ჩაითვალოს ამ პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა, მაგრამ არაუმეტეს განაწილებული მოგების მიხედვით გადასახდელი თანხისა.ჩასათვლელი თანხა გამოიანგარიშება ფორმულით − A×B/(C-D), სადაც: A არის დივიდენდის სახით გასანაწილებელი თანხის ოდენობა, B − 2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის დაკარგვამდე საანგარიშო პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა; C − 2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის დაკარგვამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ოდენობა; D არის 2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის დაკარგვამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ხარჯზე დივიდენდის სანაცვლოდ საწარმოს მიერ პარტნიორისთვის გადაცემული ამ საწარმოს აქციების/წილის ღირებულება.
თუ სადაზღვევო ორგანიზაცია დივიდენდს გაანაწილებს 2015 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგებიდან, მას უფლება აქვს, ჩაითვალოს ამ პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა, მაგრამ არაუმეტეს განაწილებული მოგების მიხედვით გადასახდელი თანხისა.ჩასათვლელი თანხა გამოიანგარიშება ფორმულით − A×B / (C-D), სადაც: A არის დივიდენდის სახით გასანაწილებელი თანხის ოდენობა; B არის 2015 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდების მიხედვით დარიცხული და გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა; C არის 2015 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ოდენობა; D არის 2015 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 1 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგების ხარჯზე დივიდენდის სანაცვლოდ საწარმოს მიერ პარტნიორისთვის გადაცემული ამ სადაზღვევო ორგანიზაციის აქციების/წილის ღირებულება.
მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლება
მოგების გადასახადისაგან თავისუფლდება:
2026 წლის 1 იანვრამდე სასოფლო-სამეურნეო კოოპერატივის მიერ საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის სამრეწველო გადამუშავებამდე (სასაქონლო კოდის შეცვლამდე) პირველადი მიწოდებით მიღებული მოგების განაწილება და ამავე საქმიანობის ფარგლებში გაწეული ხარჯები/განხორციელებული განაცემები, რომლებიც გათვალისწინებულია საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“−„დ“ ქვეპუნქტებით;არარეზიდენტის მიერ ქონების ლიზინგით გაცემიდან მიღებული შემოსავალი, რომელიც საქართველოში არარეზიდენტის მუდმივ დაწესებულებას არ მიეკუთვნება;თიზ-ის საწარმოს მიერ თავისუფალ ინდუსტრიულ ზონაში ნებადართული საქმიანობიდან მიღებული მოგების განაწილება და ამავე საქმიანობის ფარგლებში გაწეული ხარჯები/განხორციელებული განაცემები, რომლებიც გათვალისწინებულია საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“−„დ“ ქვეპუნქტებით;ვირტუალური ზონის იურიდიული პირის მიერ შექმნილი საინფორმაციო ტექნოლოგიების საქართველოს ფარგლების გარეთ მიწოდებით მიღებული მოგება (მოგების განაწილება);მაღალმთიანი დასახლების საწარმოს მიერ ამავე მაღალმთიან დასახლებაში საქმიანობიდან მიღებული მოგების განაწილება და ამავე საქმიანობის ფარგლებში გაწეული ხარჯები/განხორციელებული განაცემები, რომლებიც გათვალისწინებულია საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“−„დ“ ქვეპუნქტებით, – შესაბამისი სტატუსის მინიჭებიდან 10 კალენდარული წლის განმავლობაში (სტატუსის მინიჭების კალენდარული წლის ჩათვლით)შენიშვნა: მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებული მოგების თანხის იდენტიფიცირებისათვის ითვლება, რომ საწარმოს მიერ დივიდენდის განაწილებისას პირველ რიგში ეს თანხა გაიცემა.
მოგების გადასახადისგან გათავისუფლების სრული ჩამონათვალი იხილეთ სსკ-ის 99-ე მუხლში.
წარმომადგენლობითი ხარჯების დაბეგვრა
მოგების გადასახადით დაბეგვრის მიზნებისთვის კალენდარული წლის განმავლობაში გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯის ზღვრული ოდენობაა წინა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლის 1 პროცენტი, ხოლო თუ გაწეული ხარჯი აღემატება მიღებულ შემოსავალს − გაწეული ხარჯის 1 პროცენტი.
ხოლო საწარმოს დაფუძნების კალენდარულ წელს გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯის ზღვრული ოდენობაა - მიმდინარე კალენდარული წლის დასრულებამდე გაწეული ხარჯის 1 პროცენტი.
უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა
საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა, რომლის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება, უსასყიდლოდ მიწოდებად ითვლება.სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ან/და ძირითადი საშუალების დანაკლისი ითვლება მისი გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად. მოგების გადასახადით არ იბეგრება უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ან/და ფულადი სახსრების გადაცემის შემდეგი შემთხვევები:კალენდარული წლის განმავლობაში საქველმოქმედო ორგანიზაციაზე გაცემული შემოწირულება, რომელიც მის მიერ წინა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული წმინდა მოგების 10 პროცენტს არ აღემატება;უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება, მომსახურების გაწევა ან ფულადი სახსრების გადაცემა, რომელიც ამ კოდექსის 154-ე მუხლის შესაბამისად დაბეგრილია გადახდის წყაროსთან;ტურისტული საწარმოს მიერ ან/და ტურისტული საწარმოს მიერ ხელშეკრულების საფუძველზე სასტუმროს ფუნქციონირებისათვის/ ოპერირებისათვის მოწვეული პირის/პირების მიერ სასტუმრო ნომრის მესაკუთრისათვის კალენდარული წლის განმავლობაში არაუმეტეს 60 დღის ვადით სასტუმრო მომსახურების (სასტუმროში ცხოვრების) უსასყიდლოდ გაწევა;სახელმწიფოსათვის, მუნიციპალიტეტისათვის ან საჯარო სამართლის იურიდიული პირისათვის უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება, მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა;საქველმოქმედო ორგანიზაციისათვის უძრავი ქონების უსასყიდლოდ მიწოდება, თუ ამ ქონების მიმღები ორგანიზაცია ქველმოქმედებას ახორციელებს ბავშვობიდან შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა ან/და მკვეთრად და მნიშვნელოვნად გამოხატული შეზღუდული შესაძლებლობის მქონე პირთა მიმართ არანაკლებ ბოლო 3 კალენდარული წლის განმავლობაში;სსკ-ის 249-ე მუხლით გათვალისწინებული თავდებობის, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული თავდებობის, აგრეთვე სერვიტუტის მომსახურების უსასყიდლოდ გაწევა.უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება, მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა იმ პირისთვის, რომელიც მოგების გადასახადით იბეგრება ამ კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილებით გათვალისწინებული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით.
გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის
ხარჯს, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის, მიეკუთვნება:ხარჯი, რომელიც დოკუმენტურად დადასტურებული არ არის, თუ ეს ვალდებულება დადგენილია სსკ-ის შესაბამისად;ხარჯი, რომლის გაწევის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება;მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისაგან შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე გაწეული ხარჯი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ამ სტატუსის მქონე პირის მიერ საქონლის მიწოდებით/მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი საერთო წესით იბეგრება ან საქონლის მიწოდებისას/შეძენისას გამოწერილია სასაქონლო ზედნადები/საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმის დოკუმენტი; ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე პირისაგან ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობის (გარდა სსკ-ის 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული ფიქსირებული გადასახადის განაკვეთით დასაბეგრი საქმიანობისა) ფარგლებში შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე გაწეული ხარჯი;საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი წლიური პროცენტის ფარგლების ზემოთ კრედიტისათვის (სესხისათვის) გადახდილი პროცენტი;პირის (გარდა სპეციალური სავაჭრო კომპანიისა) მიერ სპეციალური სავაჭრო კომპანიისაგან უცხოური საქონლის შესაძენად ამ საქონლის საბაჟო ღირებულებაზე მეტი ოდენობით გაწეული ხარჯი, გარდა იმ ხარჯისა, რომელიც აღნიშნული სპეციალური სავაჭრო კომპანიისათვის გადახდებს არ უკავშირდება. გადახდები, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის, მიეკუთვნება: შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებული პირის, აგრეთვე სსკ-ის შესაბამისად მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებული (გარდა საბიუჯეტო ორგანიზაციისა, საჯარო სამართლის იურიდიული პირისა – დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოსი და საქართველოს ეროვნული ბანკისა)პირის მიერ გამოშვებული სასესხო ფასიანი ქაღალდის შესაძენად განხორციელებული გადახდაპირისთვის გადახდილი, სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან წარმოშობილი პირგასამტეხლო ან/და სხვა ჯარიმაპირისათვის ავანსის გადახდა;პირისათვის სესხის გაცემა ან/და ამ პირის მიმართ არსებული მოთხოვნის შესაძენად განხორციელებული გადახდა.პირისათვის მოთხოვნის უფლების გადაცემით ან მოთხოვნის უფლებაზე უარის თქმით წარმოშობილი ზარალიარარეზიდენტის ან/და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად მოგების გადასახადისგან გათავისუფლებული პირის კაპიტალში შენატანის ან აქციის/წილის შესაძენად განხორციელებული გადახდაფიზიკურ პირისთვის ან არარეზიდენტისთვის სესხის გაცემა ან/და პარტნიორი ფიზიკური პირის ან პარტნიორი არარეზიდენტის მიერ მესამე პირისგან აღებული სესხის საბანკო ანგარიშზე განთავსებული ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა.კომერციული ბანკის, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის ან სესხის გამცემი სუბიექტის მიერ პარტნიორ არარეზიდენტზე, ამ კოდექსის შესაბამისად მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებულ პარტნიორზე ან კაპიტალში არანაკლებ 1 პროცენტით მონაწილეობის უფლების მქონე პარტნიორ ფიზიკურ პირზე სესხის გაცემა ან/და პარტნიორის მიერ მესამე პირისგან აღებული სესხის საბანკო ანგარიშზე განთავსებული ფულადი სახსრებით უზრუნველყოფა.შენიშვნა: შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყნად ითვლება ქვეყანა ან/და ქვეყნის ცალკეული ტერიტორიები, რომლის/რომელთა საგადასახადო კანონმდებლობით იურიდიული პირი თავისუფლდება მოგების გადასახადისგან ან იურიდიული პირის მიერ მიღებულ ან/და განაწილებულ მოგებაზე დაწესებული არ არის მოგების გადასახადი ან მოგების გადასახადის განაკვეთი საქართველოში არსებული მოგების გადასახადის განაკვეთის 1/3-ს არ აღემატება.
იხ. საქართველოს მთავრობის 2016 წლის 29 დეკემბრის N615 დადგენილება
განაწილებული მოგება
განაწილებული მოგება არის მოგება, რომელიც საწარმოს მიერ მის პარტნიორზე დივიდენდის სახით, ფულადი ან არაფულადი ფორმით ნაწილდება.
მოგების განაწილებად ითვლება:საწარმოს მიერ ურთიერთდამოკიდებულ პირთან (რომელიც მოგების გადასახადით არ იბეგრება ამ კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილებით გათვალისწინებული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით) განხორციელებული ოპერაცია, თუ მათ შორის დადებული გარიგების ფასი განსხვავდება მისი საბაზრო ფასისაგან და მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას ახდენს გარიგების შედეგზე. კონტროლირებული ოპერაციის განხორციელება, თუ ამ ოპერაციის დადგენილი პირობები არ შეესაბამება საბაზრო პრინციპს. საწარმოს მიერ საშემოსავლო გადასახადისაგან/მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებულ პირთან (გარდა საბიუჯეტო ორგანიზაციისა, საჯარო სამართლის იურიდიული პირისა – დეპოზიტების დაზღვევის სააგენტოსი და საქართველოს ეროვნული ბანკისა) განხორციელებული ოპერაცია, თუ მათ შორის დადებული გარიგების ფასი განსხვავდება მისი საბაზრო ფასისაგან. განაწილებულ მოგებად არ ითვლება:საწარმოს ლიკვიდაციისას ან აქციის/წილის გამოსყიდვისას ფულადი ან ნატურალური ფორმით განხორციელებული გადახდა/განაცემი, რომელიც კაპიტალში (საწესდებოსა და საემისიოში) პარტნიორის მიერ განხორციელებული შენატანის ოდენობას არ აღემატება. საწარმოს პარტნიორზე განხორციელებული გადახდა ამავე საწარმოს აქციის/წილის საკუთრებაში გადაცემით, გარდა რეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ საქართველოში საჯარო შეთავაზების გზით გამოშვებული და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ აღიარებულ ორგანიზებულ ბაზარზე სავაჭროდ დაშვებული წილობრივი ფასიანი ქაღალდის გადაცემისა; „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულ პირზე (გარდა ინდივიდუალური საწარმოსი და სსკ-ის შესაბამისად მოგების გადასახადისაგან გათავისუფლებული პირისა) დივიდენდის განაწილება;საწარმოს მიერ კაპიტალის შემცირებით სახელმწიფოსათვის ან/და მუნიციპალიტეტისათვის აქტივების გადაცემა, თუ ამ საწარმოს აქციების/წილის 50 პროცენტზე მეტი სახელმწიფოს ან/და მუნიციპალიტეტის საკუთრებაშია;საწარმოს მიერ უცხოური საწარმოსგან (გარდა შეღავათიანი დაბეგვრის მქონე ქვეყანაში რეგისტრირებული პირისა) მიღებული დივიდენდის განაწილება. მიღებული დივიდენდის შემდგომი განაწილება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პირის (გარდა უცხოური საწარმოს მუდმივი დაწესებულებისა) მიერ, რომელსაც მართვის ადგილი გადმოტანილი აქვს საქართველოში. არარეზიდენტი საწარმოს მუდმივი დაწესებულებისათვის განაწილებულ მოგებად ითვლება ამ მუდმივი დაწესებულების საქმიანობის შედეგად მიღებული მოგებიდან არარეზიდენტი საწარმოსათვის ფულადი ან არაფულადი ფორმით განხორციელებული განაცემი (არარეზიდენტი საწარმოს მიერ მისი მუდმივი დაწესებულებისთვის მიკუთვნებული მოგების გატანა). მუდმივ დაწესებულებას მიეკუთვნება მოგება, რომელიც მას შეიძლებოდა მიეღო, როგორც იმავე ან ანალოგიური საქმიანობით დაკავებულ, იმავე ან ანალოგიურ პირობებში მყოფ დამოუკიდებელ საწარმოს.
მოგების გადასახადის განაკვეთი
მოგების გადასახადის განაკვეთია 15 პროცენტი.საბანკო დაწესებულების, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის, სესხის გამცემი სუბიექტის დასაბეგრი მოგება იბეგრება 20 პროცენტით.„ნავთობისა და გაზის შესახებ“ საქართველოს კანონით განსაზღვრული „არსებული ხელშეკრულებების“ განხორციელების შედეგად ნავთობისა და გაზის ოპერაციებით მიღებული მოგება იბეგრება 10 პროცენტით, თუ ეს ხელშეკრულებები დადებულია 1998 წლის 1 იანვრამდე.სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის ორგანიზების შემთხვევაში, ამ საქმიანობის მიხედვით ყოველი საანგარიშო თვის განმავლობაში მიღებული ფსონების ჯამი იბეგრება 7%-იანი განაკვეთით, გარდა უცხო ქვეყნის მოქალაქეების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებში მონაწილეობის შედეგად, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის თამაშობების ორგანიზატორის მიერ მიღებული მოგებისა. სათამაშო აპარატების სალონის მოწყობიდან ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ორგანიზებიდან მიღებული დასაბეგრი მოგება, გარდა უცხო ქვეყნის მოქალაქეების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ აზარტულ თამაშობებში მონაწილეობის შედეგად, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ორგანიზატორის დასაბეგრი მოგებისა, იბეგრება 20 პროცენტით.უცხო ქვეყნის მოქალაქეების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ აზარტულ თამაშობებში ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებში მონაწილეობის შედეგად, სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობების ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის თამაშობების ორგანიზატორის დასაბეგრი მოგება აღნიშნული საქმიანობის ნაწილში იბეგრება 5 პროცენტით.
მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტი/დასაბეგრი თანხა
რეზიდენტი საწარმოს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია:განაწილებული მოგება;გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის;უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა;სსკ-ით დადგენილ ზღვრულ ოდენობაზე მეტი ოდენობით გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯი.შენიშვნა:
აღნიშნული დაბეგვრის ობიექტის მიხედვით სადაზღვევო ორგანიზაცია იბეგრება 2024 წლის 1 იანვრიდან. 2024 წლის 1 იანვრამდე სადაზღვევო ორგანიზაციის მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.საბანკო დაწესებულების, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის, სესხის გამცემი სუბიექტის მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ტოტალიზატორის ორგანიზების შემთხვევაში აღნიშნული საქმიანობის ნაწილში პირის მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტი არის ამ საქმიანობის მიხედვით ყოველი საანგარიშო თვის განმავლობაში მიღებული ფსონების ჯამი.უცხო ქვეყნის მოქალაქეების სისტემურ-ელექტრონული ფორმით ორგანიზებულ ტოტალიზატორის თამაშობებში მონაწილეობის შემთხვევაში აღნიშნული საქმიანობის ნაწილში პირის მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია უცხო ქვეყნის მოქალაქეობის მქონე მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და ამ მოთამაშეებზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა.სათამაშო აპარატების სალონის ან/და სისტემურ-ელექტრონული ფორმით აზარტული თამაშობის ორგანიზების შემთხვევაში აღნიშნული საქმიანობის ნაწილში პირის მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია მოთამაშეებისგან მიღებულ ფსონებსა და მოთამაშეებზე გაცემულ მოგებას შორის სხვაობა.ორგანიზაციის, რომელიც ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას, 2019 წლის 01 იანვრიდან მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია:გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან ან/და არ გამომდინარეობს ამ ორგანიზაციის საქმიანობის მიზნიდან (მათ შორის, არ არის დაკავშირებული საქველმოქმედო საქმიანობასთან ან არ გამომდინარეობს გრანტის ხელშეკრულების მიზნიდან);უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა, თუ ეს არ გამომდინარეობს ამ ორგანიზაციის საქმიანობის მიზნიდან;სსკ-ით დადგენილ ზღვრულ ოდენობაზე მეტი ოდენობით გაწეული წარმომადგენლობითი ხარჯი.შენიშვნა: გადახდების/ განაცემების არაფულადი ფორმით განხორციელების შემთხვევაში მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტი განისაზღვრება მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების საბაზრო ფასით, ხოლო თუ მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების საბაზრო ფასი დამატებული ღირებულების გადასახადს მოიცავს − საბაზრო ფასით, დამატებული ღირებულების გადასახადის გარეშე.
ვინ არის მოგების გადასახადის გადამხდელი
მოგების გადასახადის გადამხდელია:
რეზიდენტი საწარმო;
არარეზიდენტი საწარმო, რომელიც საქართველოში საქმიანობას მუდმივი დაწესებულების მეშვეობით ახორციელებს ან/და შემოსავალს იღებს საქართველოში არსებული წყაროდან.
რა საგადასახადო ვალდებულებები წარმოეშვება საწარმოს, რომელმაც კომერციული ბანკის, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის და სესხის გამცემი სუბიექტის სტატუსი მიიღო 2017 წლის 1 იანვრის შემდგომ
საწარმო, რომელმაც 2017 წლის 1 იანვრის შემდგომ მიიღო კომერციული ბანკის, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის და სესხის გამცემი სუბიექტის სტატუსი და:
2020 წლის 1 ოქტომბრის შემდგომ ახორციელებს 2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის მიღების კალენდარული წლის დასაწყისამდე საანგარიშო პერიოდებში (ე.წ ესტონური მოდელის ფარგლებში) მიღებული წმინდა მოგებიდან დივიდენდის განაწილებას, ვალდებულია დივიდენდის განაწილების საანგარიშო თვის მიხედვით საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია და მასში ასახოს განაწილებული დივიდენდის ოდენობა;2017 წლის 1 იანვრიდან სტატუსის მიღების კალენდარული წლის დასაწყისამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული წმინდა მოგებიდან დივიდენდი განაწილებული აქვს 2020 წლის 1 ოქტომბრამდე, ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს 2020 წლის ოქტომბრის საანგარიშო პერიოდის მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია და მასში ასახოს 2020 წლის 1 ოქტომბრამდე განაწილებული დივიდენდის ოდენობა;სტატუსის მიღების კალენდარულ წელს ახორციელებს სტატუსის მიღების წლამდე საანგარიშო პერიოდებში მიღებული დივიდენდის განაწილებას, ვალდებულია მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს სტატუსის მიღების საანგარიშო თვის მიხედვით და მასში ასახოს განაწილებული დივიდენდის ოდენობა.საწარმო, რომელმაც 2017 წლის 1 იანვრის შემდგომ მიიღო კომერციული ბანკის, საკრედიტო კავშირის, მიკროსაფინანსო ორგანიზაციის და სესხის გამცემი სუბიექტის სტატუსი და:
2020 წლის 1 ოქტომბრის შემდგომ წარმოეშვა სტატუსის მიღების წლამდე საანგარიშო პერიოდებში საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლით გათვალისწინებული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით (მაგ. სესხის გაცემა) გადახდილი მოგების გადასახადის თანხის ჩათვლის უფლება, უფლებამოსილია მოგების გადასახადის თანხის ჩათვლის უფლების წარმოშობის კალენდარული თვის მიხედვით საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია და ასახოს ჩასათვლელი მოგების გადასახადის თანხა;მოგების გადასახადის ჩათვლის უფლება წარმოეშვა 2020 წლის 1 ოქტომბრამდე, უფლებამოსილია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს 2020 წლის ოქტომბრის საანგარიშო პერიოდის მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია და ასახოს ჩასათვლელი მოგების გადასახადის თანხა;სტატუსის მიღების კალენდარულ წელს სტატუსის მიღებამდე საანგარიშო პერიოდებში წარმოეშვა ჩათვლის უფლება, უფლებამოსილია სტატუსის მიღების საანგარიშო თვის მიხედვით საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს მოგების გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაცია და ასახოს ჩასათვლელი.
განაწილებული მოგების მიხედვით მოგების გადასახადის გადამხდელი საწარმოს მიერ სესხების დაბეგვრა
საწარმოს მიერ საწარმოზე სესხის გაცემისას მოგების გადასახადში საგადასახადო ვალდებულება
უპროცენტოდ გაცემული სესხის შემთხვევაში არც სესხის გამცემ და არც მიმღებ საწარმოს მოგების გადასახადში საგადასახადო ვალდებულება არ წარმოეშობა;
პროცენტიანი სესხის შემთხვევაში:
სესხის გამცემი საწარმოსთვის პროცენტის სახით მიღებული შემოსავალი აღირიცხება ბასს-ის მიხედვით და დაექვემდებარება გადასახად(ებ)ით დაბეგვრას პარტნიორზე დივიდენდის სახით განაწილების დროს;
სესხის მიმღები საწარმოსთვის წლიური 24% პროცენტის ფარგლების ზემოთ გადახდილი პროცენტი დაექვემდებარება მოგების გადასახადით დაბეგვრას.
საწარმოს მიერ დაქირავებულზე სესხის გაცემა
უპროცენტოდ გაცემული სესხის შემთხვევაში სესხის გაცემა მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია, ამასთან, საწარმო უფლებამოსილია დადგენილი წესით ჩაითვალოს დაბეგრილი გადასახადი სესხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდში.
20%-იანი წლიური საპროცენტო განაკვეთით გამოანგარიშებული თანხა, როგორც სარგებელი, ითვლება დაქირავებული პირისთვის გაცემულ ხელფასად და იბეგრება სესხის გამცემთან.
მაგალითი:
რეზიდენტმა საწარმომ 2024 წლის იანვრის თვეში დირექტორზე გასცა სესხი 100 000 ლარი უპროცენტოდ. ფიზიკურმა პირმა მიღებული სესხი დააბრუნა დეკემბერის თვეში.
მოცემულ შემთხვევაში:
იანვრის საანგარიშო პერიოდში გაცემული სესხი (100 000 ლარი) დაიბეგრება მოგების გადასახადით 17 647 ლარის ოდენობით (100 000/0,85*15% =17 647), ხოლო დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციით დაბრუნებულ სესხის თანხაზე საწარმო უფლებამოსილია განახორციელოს 17 647 ლარის მოგების გადასახადის ჩათვლა.
ამასთან, 20%-იანი განაკვეთით დაანგარიშებული პროცენტის შესაბამისი თანხა ლარი (100 000*20%)= 20 000 ლარი ითვლება ფიზიკური პირის მიერ ხელფასის სახით მიღებულ სარგებლად და ექვემდებარება სესხის გამცემთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას შესაბამის (იანვარ-დეკემბრის) საანგარიშო პერიოდებზე.
ამასთან, აღნიშნული ოპერაცია არ განიხილება საწარმოს მიერ უსასყიდლოდ მომსახურების გაწევად და დამატებით არ წარმოშობს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს
პროცენტიანი სესხის შემთხვევაში:
სესხის გაცემა მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია, ამასთან, საწარმო უფლებამოსილია დადგენილი წესით ჩაითვალოს დაბეგრილი გადასახადი სესხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდში;
საწარმოსთვის პროცენტის სახით მიღებული შემოსავალი აღირიცხება ბასს-ის მიხედვით და დაექვემდებარება გადასახად(ებ)ით დაბეგვრას პარტნიორზე დივიდენდის სახით განაწილების დროს;
ამასთან, 20%-იანი წლიური საპროცენტო განაკვეთზე დაბალი საპროცენტო განაკვეთით სესხის გაცემისას, 20%-იანი განაკვეთით გამოანგარიშებულ თანხასა და მიღებულ სესხზე დარიცხულ პროცენტს შორის სხვაობა ითვლება ფიზიკური პირის მიერ ხელფასის სახით მიღებულ სარგებლად და ექვემდებარება გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას შესაბამის (იანვარ-დეკემბრის) საანგარიშო პერიოდებზე.
მაგალითი:
რეზიდენტმა საწარმომ 2024 წლის იანვრის თვეში დირექტორზე გასცა სესხი 100 000 ლარი 9% წლიური საპროცენტო განაკვეთით. ფიზიკურმა პირმა მიღებული სესხი დააბრუნა დეკემბერის თვეში.
მოცემულ შემთხვევაში:
იანვრის საანგარიშო პერიოდში გაცემული სესხი (100 000 ლარი) დაიბეგრება მოგების გადასახადით 17 647 ლარის ოდენობით (100 000/0,85*15% =17 647), ხოლო დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციით დაბრუნებულ სესხის თანხაზე საწარმო უფლებამოსილია განახორციელოს 17 647 ლარის მოგების გადასახადის ჩათვლა.
ამასთან, 20%-იანი განაკვეთით გამოანგარიშებულ თანხასა (20 000 ლარი) და მიღებულ სესხზე დარიცხულ პროცენტს (9 000 ლარი) შორის სხვაობა - ჯამურად 11 000 ლარი ითვლება ფიზიკური პირის მიერ ხელფასის სახით მიღებულ სარგებლად და ექვემდებარება გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას შესაბამის (იანვარ-დეკემბრის) საანგარიშო პერიოდებზე.
საწარმოს მიერ დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე ან არარეზიდენტზე (როგორც ფიზიკურ, ისე იურიდიულ პირზე) სესხის გაცემა
უპროცენტოდ გაცემული სესხის შემთხვევაში სესხის გაცემა მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია, ამასთან, საწარმო უფლებამოსილია ჩაითვალოს დაბეგრილი გადასახადი სესხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდში;
აღნიშნული ოპერაცია წარმოადგენს უსასყიდლოდ გაწეულ მომსახურებას, შესაბამისად, გაცემული სესხის საბაზრო ღირებულება გამოანგარიშებული უნდა იქნას საბაზრო განაკვეთით და დაიბეგრება მოგების გადასახადით.
მაგალითი:
რეზიდენტმა საწარმომ 2024 წლის იანვრის თვეში დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გასცა სესხი 100 000 ლარი უპროცენტოდ. ფიზიკურმა პირმა მიღებული სესხი დააბრუნა დეკემბერის თვეში.
მოცემულ შემთხვევაში:
იანვრის საანგარიშო პერიოდში გაცემული სესხი (100 000 ლარი) დაიბეგრება მოგების გადასახადით 17 647 ლარის ოდენობით (100 000/0,85*15% =17 647), ხოლო დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციით დაბრუნებულ სესხის თანხაზე საწარმო უფლებამოსილია განახორციელოს 17 647 ლარის მოგების გადასახადის ჩათვლა.
ამასთან, სესხის გაცემა უპროცენტოდ განიხილება მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად, როგორც მომსახურების უსასყიდლოდ გაწევა საბაზრო ფასის შესაბამისად.
პირობითად, თუ დავუშვებთ, რომ საბაზრო განაკვეთი 20%-ია, 20 000 ლარი (100 000 *20%) მოგების გადასახადით დაბეგვრას ასევე დაექვემდებარება იანვარ-დეკემბრის საანგარიშო პერიოდებზე ყოველთვიურად - 294 ლარი (20 000/12/0,85*15%=294).
პროცენტიანი სესხის შემთხვევაში:
სესხის გაცემა მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია, ამასთან, საწარმო უფლებამოსილია ჩაითვალოს დაბეგრილი გადასახადი სესხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდში;
საწარმოსთვის პროცენტის სახით მიღებული შემოსავალი აღირიცხება ბასს-ის მიხედვით და დაექვემდებარება გადასახად(ებ)ით დაბეგვრას პარტნიორზე დივიდენდის სახით განაწილების დროს;
ამასთან, თუ გარიგება ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორისაა და იგი გავლენას ახდენს გარიგების შედეგზე, ამასთანავე, გარიგების საბაზრო ფასი აღემატება მიღებულ/მისაღებ შემოსავალს, გარიგების საბაზრო ფასსა და მიღებულ/მისაღებ შემოსავალს შორის სხვაობა ითვლება მოგების განაწილებად და ექვემდებარება მოგების გადასახადით დაბეგვრას. ამ შემთხვევაში გაცემული სესხის/მომსახურების საბაზრო ღირებულება გამოანგარიშებული უნდა იქნას საბაზრო განაკვეთით.
მაგალითი:
რეზიდენტმა საწარმომ 2024 წლის იანვრის თვეში დამფუძნებელ არარეზიდენტზე გასცა სესხი 100 000 ლარი 9% წლიური საპროცენტო განაკვეთით. დამფუძნებელმა მიღებული სესხი დააბრუნა დეკემბერის თვეში.
მოცემულ შემთხვევაში:
იანვრის საანგარიშო პერიოდში გაცემული სესხი (100 000 ლარი) დაიბეგრება მოგების გადასახადით 17 647 ლარის ოდენობით (100 000/0,85*15% =17 647), ხოლო დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციით დაბრუნებულ სესხის თანხაზე საწარმო უფლებამოსილია განახორციელოს 17 647 ლარის მოგების გადასახადის ჩათვლა.
ამასთან, დამფუძნებელ არარეზიდენტთან (როგორც ურთიერთდამოკიდებულ პირთან) დადებული გარიგების შემთხვევაში, მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტად ჩაითვლება გარიგების საბაზრო ფასსა და მიღებულ/მისაღებ შემოსავალს შორის სხვაობა. გაცემული სესხის/მომსახურების საბაზრო ღირებულება გამოანგარიშებული უნდა იქნას საბაზრო განაკვეთით. შესაბამისად, თუ დავუშვებთ, რომ საბაზრო განაკვეთი 20%-ია, 20 000 ლარსა (100 000*20%) და 9 000 ლარს (100 000*9%) შორის სხვაობა - ჯამურად 11 000 ლარი დაექვემდებარება მოგების გადასახადით დაბეგვრას იანვარ-დეკემბრის საანგარიშო პერიოდებზე ყოველთვიურად (11 000/12/0,85*15%).
გაცემული სესხის დაბრუნებისას შესამცირებელი (დასაბრუნებელი) მოგების გადასახადის გაანგარიშება
თუ მოხდა გაცემული სესხის დაბრუნება, პირი უფლებამოსილია სესხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდში დაბრუნებული თანხის შესაბამისად გამოანგარიშებული მოგების გადასახადის ოდენობით ჩაითვალოს და საქართველოს საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით დაიბრუნოს ადრე გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა
უცხოურ ვალუტაში გაცემულ სესხებთან მიმართებაში როგორც დაბეგვრის ობიექტი, ისე ჩასათვლელი მოგების გადასახადის თანხა გაანგარიშება ხდება სესხის გაცემის საანგარიშო პერიოდში არსებული კურსის შესაბამისად.
მაგალითი:
რეზიდენტმა საწარმომ 2024 წლის იანვრის თვეში ფიზიკურ პირზე საბაზრო პროცენტით გასცა სესხი 100 000 აშშ დოლარის ექვივალენტი ლარში, რა დროსაც კურსი შეადგენდა 2,6-ს. აღნიშნული სესხის ნაწილი - 60 000 აშშ დოლარი, ფიზიკურმა პირმა დააბრუნა 2024 წლის სექტემბრის თვეში, რა დროსაც კურსმა შეადგინა 2,7.
მოცემულ შემთხვევაში:
საწარმო 2024 წლის იანვრის თვეში ვალდებულია მოგების გადასახადით დაბეგროს 45 882 (100 000*2,6/0,85*15%= 45 882) ლარი მოგების გადასახადი.
ამასთან, საწარმოს უფლება აქვს, ჩაითვალოს/დაიბრუნოს მოგების გადასახადის თანხა, სესხის გაცემის საანგარიშო პერიოდში (იანვარში) არსებული კურსის შესაბამისად განსაზღვრული მოგების გადასახადის თანხა - 27 529 ლარი (60 000 *2,6/0,85*15%=27 529).